1 Mart D\u00fcnya Deniz \u00c7ay\u0131rlar\u0131 G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla, Garanti BBVA ile DenizTemiz Derne\u011fi\/TURMEPA ortakl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen Mavi Nefes giri\u015fiminin deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve ula\u015f\u0131lan veriler kamuoyuna duyuruldu. 2021\u2019den bu yana s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen proje, deniz alt\u0131 ekosisteminin g\u00fc\u00e7lendirilmesini ve iklim kriziyle m\u00fccadelede do\u011fal karbon yutaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n odak noktalar\u0131ndan biri olan Fethiye-G\u00f6cek \u00d6zel \u00c7evre Koruma B\u00f6lgesi\u2019nde bug\u00fcne kadar 14 bin deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 fidesi deniz taban\u0131yla bulu\u015fturuldu. Yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde ekim sahalar\u0131nda y\u00fczde 70\u2019in \u00fczerinde tutunma ba\u015far\u0131s\u0131 elde edildi\u011fi bildirildi.<\/p>\n\n\n\n
2025 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla G\u00f6cek\u2019teki bu alanlar \u015famand\u0131ralarla i\u015faretlenerek \u201coksijen \u00fcretim noktas\u0131\u201d stat\u00fcs\u00fcne al\u0131nd\u0131. B\u00f6ylece s\u00f6z konusu b\u00f6lgeler hem fiziksel tahribata kar\u015f\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131nd\u0131 hem de mavi karbon kapasitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan izleme s\u00fcrecine dahil edildi.<\/p>\n\n\n\n
Proje yaln\u0131zca Ege k\u0131y\u0131lar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Marmara Denizi\u2019nde, \u00f6zellikle Prens Adalar\u0131 \u00e7evresinde m\u00fcsilaj\u0131n deniz taban\u0131ndaki ya\u015fam \u00fczerindeki etkisini azaltmaya y\u00f6nelik saha uygulamalar\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Venturi prensibiyle \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6zel bir sistem sayesinde, m\u00fcsilaj\u0131n mercanlar ve deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 gibi hassas canl\u0131lara zarar vermeden ortamdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Bilimsel g\u00f6zlem ve test s\u00fcre\u00e7leri devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6cek a\u00e7\u0131klar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ise dikkat \u00e7ekici bir sonucu ortaya koydu. K\u0131z\u0131lada \u00e7evresinde tespit edilen bir deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 kolonisinin yakla\u015f\u0131k 2 bin y\u0131ll\u0131k oldu\u011fu belirlendi. T\u00fcrkiye\u2019de bu alanda yap\u0131lan ilk ya\u015f analizi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yan bulgu, b\u00f6lgedeki koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n\n\n\n
Projenin payda\u015flar\u0131, deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca oksijen \u00fcretiminde de\u011fil, karbon depolama kapasitesi ve k\u0131y\u0131lar\u0131n korunmas\u0131nda da kilit rol \u00fcstlendi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Bir kilometrekarelik deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 alan\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k bin ki\u015finin y\u0131ll\u0131k oksijen ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Mavi Nefes giri\u015fimi kapsam\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde 20 bin deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 ekimine ula\u015f\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. \u00c7al\u0131\u015fmalar; Saros K\u00f6rfezi ve Van G\u00f6l\u00fc dahil olmak \u00fczere farkl\u0131 b\u00f6lgelerde at\u0131k y\u00f6netimi, bilimsel izleme, habitat onar\u0131m\u0131 ve e\u011fitim faaliyetleriyle devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Marmara\u2019daki m\u00fcsilaj krizi sonras\u0131nda \u015fekillenen proje, deniz y\u00fczeyindeki temizlik faaliyetlerinin \u00f6tesine ge\u00e7erek deniz taban\u0131ndaki ya\u015fam\u0131n onar\u0131lmas\u0131na odaklanan, uzun soluklu ve bilim temelli bir model olarak uygulan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n