{"id":3978,"date":"2026-04-08T20:02:50","date_gmt":"2026-04-08T20:02:50","guid":{"rendered":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=3978"},"modified":"2026-04-08T20:06:30","modified_gmt":"2026-04-08T20:06:30","slug":"bbc-sosyal-medyanin-yaydigi-6-diyet-yanlisi-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=3978","title":{"rendered":"BBC: Sosyal medyan\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 6 diyet yanl\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

BBC Food yazar\u0131 ve diyetisyen Tai Ibitoye, beslenme alan\u0131nda \u00f6zellikle sosyal medyada h\u0131zla yay\u0131lan yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar\u0131 ele ald\u0131; karbonhidratlardan meyve \u015fekerine, detoks diyetlerinden takviyelere kadar s\u0131k tekrarlanan alt\u0131 efsanenin bilimsel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131<\/p>\n\n\n\n

BBC Food\u2019da yay\u0131mlanan yaz\u0131s\u0131nda Tai Ibitoye, sa\u011fl\u0131k influencer\u2019lar\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle birlikte beslenmeye dair yanl\u0131\u015f bilgilerin daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fini belirterek, en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 diyet efsanesini s\u0131ralad\u0131. Ibitoye\u2019ye g\u00f6re bu yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu, ya eksik bilgiye dayan\u0131yor ya da tek bir besin grubunu hedefe koyarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeyi gereksiz bi\u00e7imde karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Karbonhidratlardan tamamen uzak durmak gerekmiyor<\/h2>\n\n\n\n

Yaz\u0131da ilk olarak karbonhidratlara y\u00f6nelik yayg\u0131n \u00f6nyarg\u0131 ele al\u0131n\u0131yor. Ibitoye, karbonhidratlar\u0131n ya\u011f\u0131n gram ba\u015f\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kalorinin yar\u0131s\u0131ndan daha az\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini, bu nedenle tek ba\u015f\u0131na \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken\u201d bir besin grubu olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n

Karbonhidrat\u0131 tamamen kesen diyetlerin k\u0131sa vadede kilo kayb\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fini, ancak bunun \u00e7o\u011fu zaman ya\u011f de\u011fil, su kayb\u0131 oldu\u011funu belirtiyor. Ayr\u0131ca karbonhidratlar\u0131n temel makro besinlerden biri oldu\u011funu ve g\u00fcnl\u00fck enerji al\u0131m\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 50\u2019sini olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Beyaz ekmek ve rafine \u00fcr\u00fcnler yerine tam bu\u011fday ekme\u011fi, tam tah\u0131ll\u0131 makarna, esmer pirin\u00e7, meyve, sebze ve kabuklu patates gibi se\u00e7eneklerin tercih edilmesini \u00f6neriyor. Bunun da daha uzun s\u00fcre tokluk sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve lif al\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Meyvedeki \u015feker ayn\u0131 de\u011fil<\/h2>\n\n\n\n

Tai Ibitoye\u2019nin de\u011findi\u011fi ikinci efsane, meyve \u015fekerinin zararl\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131. Yaz\u0131da, meyvelerde bulunan fruktozun h\u00fccre yap\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131, bu nedenle \u201cserbest \u015feker\u201d olarak de\u011ferlendirilmedi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n

As\u0131l dikkat edilmesi gerekenin, yiyecek ve i\u00e7eceklere sonradan eklenen \u015fekerler ile meyve suyu, \u015furup ve balda bulunan \u015feker t\u00fcrleri oldu\u011fu ifade ediliyor. Meyvelerin vitamin, mineral, fitokimyasal ve lif a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc kaynaklar oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Ibitoye, meyve ve sebze t\u00fcketiminin y\u00fcksek tansiyon ve kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riskinin azalmas\u0131yla ili\u015fkilendirildi\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcnde en az be\u015f porsiyon meyve ve sebze t\u00fcketilmesini \u00f6nerirken, meyve suyunun ne kadar i\u00e7ilirse i\u00e7ilsin yaln\u0131zca tek porsiyon say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, lif i\u00e7ermedi\u011fi i\u00e7in de g\u00fcnde en fazla 150 mililitre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

Detoks diyetlerinin bilimsel zemini zay\u0131f<\/h2>\n\n\n\n

BBC Food\u2019daki yaz\u0131da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015fl\u0131k detoks diyetleri. Ibitoye, bir\u00e7ok detoks program\u0131n\u0131n potansiyel olarak tehlikeli olabilece\u011fini ve sa\u011flam bilimsel kan\u0131tlara dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu t\u00fcr diyetlerin vaatlerinin \u00e7o\u011fu zaman abart\u0131l\u0131 oldu\u011funu, elde edildi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen faydalar\u0131n da k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

V\u00fccudun zaten do\u011fal bir detoks sistemine sahip oldu\u011funu; ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n, karaci\u011ferin ve b\u00f6breklerin bu g\u00f6revi yerine getirdi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Ciddi bir sa\u011fl\u0131k sorunu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00f6zel detoks \u00fcr\u00fcnlerine, i\u00e7eceklere ya da takviyelere ihtiya\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 detoks programlar\u0131n\u0131n meyve-sebze t\u00fcketimini art\u0131r\u0131p tuz, \u015feker ve doymu\u015f ya\u011f oran\u0131 y\u00fcksek g\u0131dalar\u0131 azaltmay\u0131 te\u015fvik etti\u011fini, bunun olumlu oldu\u011funu; ancak t\u00fcm bir besin grubunu kesmenin \u00e7o\u011fu ki\u015fi i\u00e7in gereksiz ve hatta beslenme eksikli\u011fi yaratabilecek bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n

Onun \u00f6nerisi daha dengeli: \u00e7e\u015fitli beslenmek, yeterli uyumak, alkol\u00fc s\u0131n\u0131rlamak, sigara i\u00e7memek, temiz hava almak ve aktif kalmak.<\/p>\n\n\n\n

Vegan ya da vejetaryen etiketli her \u00fcr\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil<\/h2>\n\n\n\n

Tai Ibitoye, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc efsane olarak bitki bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin otomatik olarak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu inanc\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor. Vejetaryen ya da vegan bir beslenme modelinin do\u011fru planland\u0131\u011f\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve besleyici olabilece\u011fini kabul ediyor; ancak bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn bitki bazl\u0131 olmas\u0131n\u0131n onu do\u011frudan en iyi se\u00e7enek haline getirmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 vegan ve vejetaryen \u00fcr\u00fcnlerin ultra i\u015flenmi\u015f olabildi\u011fini, y\u00fcksek miktarda doymu\u015f ya\u011f, tuz ve \u015feker i\u00e7erebildi\u011fini anlat\u0131yor. \u00d6rnek olarak vegan dondurman\u0131n s\u00fctl\u00fc dondurma kadar \u015fekerli olabilece\u011fini, soya bazl\u0131 burger ve sosis gibi et ikamelerinin de y\u00fcksek tuz ve ya\u011f i\u00e7erebildi\u011fini belirtiyor. Bu nedenle t\u00fcketicilerin besin etiketlerini okuyup \u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dikkat etmesi gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fct \u00fcr\u00fcnlerini herkesten \u00e7\u0131karmak gerekmiyor<\/h2>\n\n\n\n

Yaz\u0131da be\u015finci olarak s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerine ili\u015fkin yayg\u0131n \u015f\u00fcpheler ele al\u0131n\u0131yor. Ibitoye, s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin protein, kalsiyum, iyot, fosfor, potasyum ve B vitaminleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin oldu\u011funu, bio-live yo\u011furt ve kefir gibi fermente s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin de probiyotik i\u00e7ererek ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekleyebilece\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde bulunan laktozun do\u011fal bir \u015feker oldu\u011funu, ancak \u00f6nemli besinlerle birlikte yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cserbest \u015feker\u201d say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Bu nedenle, te\u015fhis edilmi\u015f bir s\u00fct alerjisi ya da intolerans\u0131 olmayan ki\u015filerin s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerini b\u0131rakmak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinden etik ya da ya\u015fam tarz\u0131 nedenleriyle uzak duranlar\u0131n ise t\u00fckettikleri alternatif \u00fcr\u00fcnlerin iyot, kalsiyum ve B vitaminleriyle zenginle\u015ftirilmi\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmesi gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tek bir takviyeyle g\u00fc\u00e7lenmiyor<\/h2>\n\n\n\n

Alt\u0131nc\u0131 ve son efsane ise ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin tek tek besin maddeleri veya takviyelerle g\u00fc\u00e7lendirilebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi. Ibitoye\u2019ye g\u00f6re ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok temel besin birlikte rol oynuyor; bu nedenle yaln\u0131zca C vitamini ya da \u00e7inko gibi tek bir \u00f6\u011feye odaklanmak do\u011fru de\u011fil. Meyve, sebze, tam tah\u0131llar, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ya da g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f alternatifleri, kuru yemi\u015fler, tohumlar, et, bal\u0131k ve baklagilleri i\u00e7eren dengeli bir beslenmenin \u00e7o\u011fu durumda yeterli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte baz\u0131 gruplar\u0131n takviyeye ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fini; hamile kalmay\u0131 planlayanlar, hamileler, D vitamini eksikli\u011fi riski ta\u015f\u0131yanlar ve baz\u0131 veganlar\u0131n bu gruplar aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. Yeterli uyku, d\u00fczenli egzersiz ve stres y\u00f6netiminin de en az beslenme kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n\n\n\n

Ibitoye yaz\u0131s\u0131n\u0131, sosyal medyada g\u00f6r\u00fclen her sa\u011fl\u0131k \u00f6nerisinin sorgulanmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatarak bitiriyor. Bir bilginin kim taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve bilimsel olarak ger\u00e7ekten desteklenip desteklenmedi\u011fine bak\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor. Yaz\u0131da yer alan bilgilerin ise t\u0131bbi te\u015fhis ya da ki\u015fisel diyetisyen tavsiyesinin yerine ge\u00e7medi\u011fi \u00f6zellikle not ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

KARDE\u015e HABER <\/p>\n\n\n\n

\n
BBC: Sosyal medyan\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 6 diyet yanl\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/a><\/blockquote>