{"id":4835,"date":"2026-04-25T19:19:58","date_gmt":"2026-04-25T19:19:58","guid":{"rendered":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=4835"},"modified":"2026-04-25T19:19:58","modified_gmt":"2026-04-25T19:19:58","slug":"doganin-trajik-adaptasyonu-insan-eliyle-beslenen-makaklar-careyi-toprak-yemekte-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=4835","title":{"rendered":"Do\u011fan\u0131n Trajik Adaptasyonu: \u0130nsan Eliyle Beslenen Makaklar \u00c7areyi Toprak Yemekte Buldu!"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mavimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/yeni-proje-20260425t130931130jpg-88xf_ngvbUiCSqa8JYODqA.webp\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Cebelitar\u0131k\u2019\u0131n simgesi haline gelen makak maymunlar\u0131 \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen yeni bir bilimsel ara\u015ft\u0131rma, bilin\u00e7siz turizmin ve yapay beslenmenin yaban hayat\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc tahribat\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Prestijli bilim dergisi&nbsp;<em>Scientific Reports<\/em>\u2018ta yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; turistlerin ikram etti\u011fi dondurma, kurabiye ve a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekerli at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar maymunlar\u0131n sindirim sistemini \u00e7\u00f6kertiyor. Do\u011fal diyetleri sadece ot, yaprak ve tohumlardan olu\u015fan bu canl\u0131lar, insan eliyle gelen bu zararl\u0131 g\u0131dalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hasar\u0131 \u201cjeofaji\u201d ad\u0131 verilen toprak yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla, yani topra\u011f\u0131 adeta bir \u201cdo\u011fal ila\u00e7\u201d gibi kullanarak dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Yaz Aylar\u0131nda Toprak T\u00fcketimi Zirve Yap\u0131yor<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan kapsaml\u0131 g\u00f6zlemler, insanlarla girilen etkile\u015fim yo\u011funlu\u011fu ile toprak yeme davran\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda do\u011frudan ve korkutucu bir ba\u011f oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Uzmanlar, inceleme alt\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 230 maka\u011f\u0131n haftada ortalama 12 kez toprak t\u00fcketti\u011fini saptad\u0131. Turist ak\u0131n\u0131n\u0131n zirve yapt\u0131\u011f\u0131 yaz aylar\u0131nda ise bu ilgin\u00e7 t\u00fcketim oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 40 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131 kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 olan veri ise lokasyon bazl\u0131 sonu\u00e7lardan geldi. Toprak yeme vakalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 72\u2019si do\u011frudan turistik b\u00f6lgelerde ya\u015fayan makak gruplar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken; insanlardan izole, tamamen do\u011fal ortam\u0131nda ya\u015fayan makaklarda bu davran\u0131\u015fa s\u0131f\u0131r oran\u0131nda rastland\u0131. Bu durum, sorunun tamamen yapay beslenme ko\u015fullar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak ispatlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mideyi Korumak \u0130\u00e7in Geli\u015ftirilen \u2018Trajik Bir Adaptasyon\u2019<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re makaklar, topra\u011f\u0131 asl\u0131nda bir \u201cg\u0131da takviyesi\u201d ve mide bariyeri olarak kullan\u0131yor. Lif a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece fakir olan abur cuburlar\u0131n i\u00e7indeki zararl\u0131 bile\u015fenlerin emilimini yava\u015flatmak isteyen hayvanlar, \u00e7areyi topra\u011fa s\u0131\u011f\u0131nmakta buluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rma ekibinin ba\u015fyazar\u0131 Silvain Lemoine, Kuzey Afrika\u2019daki do\u011fal habitatlarda neredeyse hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmeyen bu durumun; Cebelitar\u0131k ve yine yo\u011fun insan bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki Hong Kong gibi b\u00f6lgelerde patlama yapmas\u0131n\u0131, yaban hayat\u0131n\u0131n hayatta kalabilmek i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi \u201ctrajik bir adaptasyon\u201d olarak yorumluyor. Ortaya \u00e7\u0131kan bu tablo, insan m\u00fcdahalesinin yaln\u0131zca ekosistemi de\u011fil, canl\u0131lar\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k genetik davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 da k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirdi\u011fini bir kez daha kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>KARDE\u015e HABER <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-mavi-man-et wp-block-embed-mavi-man-et\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"RePKrKC8rV\"><a href=\"https:\/\/mavimanset.com\/2026\/04\/25\/doganin-trajik-adaptasyonu-insan-eliyle-beslenen-makaklar-careyi-toprak-yemekte-buldu\/\">Do\u011fan\u0131n Trajik Adaptasyonu: \u0130nsan Eliyle Beslenen Makaklar \u00c7areyi Toprak Yemekte Buldu!<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8220;Do\u011fan\u0131n Trajik Adaptasyonu: \u0130nsan Eliyle Beslenen Makaklar \u00c7areyi Toprak Yemekte Buldu!&#8221; &#8212; Mavi Man\u015fet\" src=\"https:\/\/mavimanset.com\/2026\/04\/25\/doganin-trajik-adaptasyonu-insan-eliyle-beslenen-makaklar-careyi-toprak-yemekte-buldu\/embed\/#?secret=vuKrDHf0Ie#?secret=RePKrKC8rV\" data-secret=\"RePKrKC8rV\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cebelitar\u0131k\u2019\u0131n simgesi haline gelen makak maymunlar\u0131 \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen yeni bir bilimsel ara\u015ft\u0131rma, bilin\u00e7siz turizmin ve yapay beslenmenin yaban hayat\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc tahribat\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Prestijli bilim dergisi&nbsp;Scientific Reports\u2018ta yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; turistlerin ikram etti\u011fi dondurma, kurabiye ve a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekerli at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar maymunlar\u0131n sindirim sistemini \u00e7\u00f6kertiyor. Do\u011fal diyetleri sadece ot, yaprak ve tohumlardan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":4836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-4835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-haberleri"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/odakhaber.site\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/yeni-proje-20260425t130931130jpg-88xf_ngvbUiCSqa8JYODqA.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4837,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4835\/revisions\/4837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}