{"id":6167,"date":"2026-05-18T17:20:07","date_gmt":"2026-05-18T17:20:07","guid":{"rendered":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=6167"},"modified":"2026-05-18T17:20:07","modified_gmt":"2026-05-18T17:20:07","slug":"bbc-derledi-lokmalari-iyi-cignemek-alzheimer-ve-bunamayi-onleyebilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=6167","title":{"rendered":"BBC Derledi: Lokmalar\u0131 \u0130yi \u00c7i\u011fnemek Alzheimer ve Bunamay\u0131 \u00d6nleyebilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yemekleri yava\u015f yemek ve iyi \u00e7i\u011fnemek uzun y\u0131llard\u0131r yaln\u0131zca sindirim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkilendirilirdi. Ancak BBC\u2019nin derledi\u011fi yeni ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7i\u011fnemenin etkilerinin bunun \u00e7ok daha \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzmanlara g\u00f6re daha fazla \u00e7i\u011fnemek; sindirimi desteklemek ve tokluk hissini art\u0131rmaktan, stres seviyesini azaltmaya, dikkat ve haf\u0131za \u00fczerinde olumlu etkiler yaratmaya kadar geni\u015f bir yelpazede fayda sa\u011fl\u0131yor. Hatta baz\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile Alzheimer ve bunama riski aras\u0131nda do\u011frudan bir ba\u011f olabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8220;\u00c7i\u011fneme Beynin Kan Pompas\u0131 Gibi \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor&#8221;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BBC\u2019ye a\u00e7\u0131klamalarda bulunan \u0130sve\u00e7 Karolinska Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Mats Trulsson, \u00e7i\u011fnemenin beyne giden kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131ran bir mekanizma gibi i\u015fliyor olabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00f6zellikle sert yap\u0131daki yiyecekleri \u00e7i\u011fnemenin beyin dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Japonya\u2019da sak\u0131z \u00e7i\u011fneyen ki\u015filer \u00fczerinde yap\u0131lan deneyler de bu hipotezi destekler nitelikte sonu\u00e7lar verdi. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu s\u00fcre\u00e7, beynin haf\u0131za ve \u00f6\u011frenmeden sorumlu olan, ayn\u0131 zamanda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131nda ilk hasar g\u00f6ren b\u00f6lgeler aras\u0131nda yer alan\u00a0hipokampus\u00a0ile do\u011frudan ili\u015fkili olabilir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alzheimer ve Di\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Aras\u0131ndaki Ba\u011flant\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BBC&#8217;nin aktard\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, \u00e7i\u011fneme kapasitesi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan bireyler bili\u015fsel testlerde \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar elde ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">14 Avrupa \u00fclkesinde, 50 ya\u015f \u00fcst\u00fc&nbsp;<strong>28 binden fazla ki\u015finin<\/strong>&nbsp;incelendi\u011fi kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada dikkat \u00e7ekici bulgulara ula\u015f\u0131ld\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00c7i\u011fneme sorunu ya\u015famayan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar;\u00a0<strong>kelime hat\u0131rlama, say\u0131sal i\u015flem ve s\u00f6zel beceri testlerinde<\/strong>\u00a0\u00e7ok daha y\u00fcksek performans g\u00f6sterdi.<\/li>\n\n\n\n<li>Bu do\u011frultuda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, eksik di\u015flerin implantlarla tamamlanmas\u0131n\u0131n bili\u015fsel i\u015flevleri pozitif y\u00f6nde etkileyip etkilemeyece\u011fini belirlemek i\u00e7in yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sindirimin \u0130lk ve En Kritik A\u015famas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7i\u011fneme, sindirim s\u00fcrecinin temel yap\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Bu s\u00fcre\u00e7te yiyecekler k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ayr\u0131larak t\u00fck\u00fcr\u00fckle birle\u015fiyor ve amilaz gibi sindirim enzimlerinin salg\u0131lanmas\u0131 art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeterince \u00e7i\u011fnenmeyen b\u00fcy\u00fck yiyecek par\u00e7alar\u0131 ba\u011f\u0131rsakta daha uzun s\u00fcre kal\u0131yor. Bilim insanlar\u0131, bu durumun&nbsp;<strong>\u015fi\u015fkinlik, kab\u0131zl\u0131k ve genel bir rahats\u0131zl\u0131k hissine<\/strong>&nbsp;yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Daha Fazla \u00c7i\u011fnemek Kilo Kontrol\u00fcne Yard\u0131mc\u0131 Oluyor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmalar, yeme\u011fi daha uzun s\u00fcre \u00e7i\u011fnemenin tokluk hissini art\u0131rarak kalori al\u0131m\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Badem Deneyi:<\/strong>\u00a0Kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan bademleri farkl\u0131 say\u0131larda \u00e7i\u011fnemeleri istendi. Daha fazla \u00e7i\u011fneyen ki\u015filerin ya\u011f emiliminin artt\u0131\u011f\u0131 ve daha uzun s\u00fcre tok kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pizza Deneyi:<\/strong>\u00a0Pizzay\u0131\u00a040 kez \u00e7i\u011fneyen\u00a0ki\u015filerin a\u00e7l\u0131k hissinin belirgin \u015fekilde azald\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzmanlar, beynin &#8220;doydum&#8221; sinyalini g\u00f6ndermesinin yakla\u015f\u0131k\u00a020 dakika\u00a0s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatarak, yava\u015f ve dikkatli yemenin kilo y\u00f6netimindeki \u00f6nemini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stres ve Dikkat \u00dczerindeki Olumlu Etkiler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BBC\u2019nin aktard\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, sak\u0131z \u00e7i\u011fnemenin dikkat seviyesini art\u0131rabilece\u011fini ve stres hissini azaltabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Yap\u0131lan bir meta analizde, sak\u0131z \u00e7i\u011fneyen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n dikkat gerektiren g\u00f6revlerde daha iyi performans sergiledi\u011fi; ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmalarda ise bu eylemin kayg\u0131 ve stres seviyelerinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Ancak uzmanlar, bu mekanizman\u0131n tam olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha fazla bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu da ekliyor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8220;Mucize Bir Say\u0131 Yok&#8221;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">20\u2019nci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda baz\u0131 beslenme ak\u0131mlar\u0131 her lokman\u0131n onlarca kez \u00e7i\u011fnenmesi gerekti\u011fini savunduysa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz uzmanlar\u0131 kesin bir say\u0131 vermekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re as\u0131l \u00f6nemli olan, yiyece\u011fi rahat\u00e7a yutulabilecek bir k\u0131vama gelene kadar do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131nda \u00e7i\u011fnemek. BBC\u2019ye konu\u015fan uzmanlar\u0131n ortak tavsiyesi ise olduk\u00e7a basit:&nbsp;<em>&#8220;Sadece yeme\u011fin tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/bbc-yazdi-yemegi-daha-fazla-cignemek-alzheimer-riskini-etkileyebilir-mi-275916\">https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/bbc-yazdi-yemegi-daha-fazla-cignemek-alzheimer-riskini-etkileyebilir-mi-275916<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yemekleri yava\u015f yemek ve iyi \u00e7i\u011fnemek uzun y\u0131llard\u0131r yaln\u0131zca sindirim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkilendirilirdi. Ancak BBC\u2019nin derledi\u011fi yeni ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7i\u011fnemenin etkilerinin bunun \u00e7ok daha \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini ortaya koyuyor. Uzmanlara g\u00f6re daha fazla \u00e7i\u011fnemek; sindirimi desteklemek ve tokluk hissini art\u0131rmaktan, stres seviyesini azaltmaya, dikkat ve haf\u0131za \u00fczerinde olumlu etkiler yaratmaya kadar geni\u015f bir yelpazede fayda sa\u011fl\u0131yor. Hatta baz\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik-haberleri"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/odakhaber.site\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bbc-yazdi-yemegi-daha-fazla-cignemek-alzheimer-riskini-etkileyebilir-mi-gzk0.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6169,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6167\/revisions\/6169"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}