{"id":6288,"date":"2026-05-20T17:06:35","date_gmt":"2026-05-20T17:06:35","guid":{"rendered":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=6288"},"modified":"2026-05-20T17:06:35","modified_gmt":"2026-05-20T17:06:35","slug":"uzmanlardan-korkutan-ortak-rapor-kuresel-saglik-sistemi-yeni-salginlara-karsi-tamamen-savunmasiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odakhaber.site\/?p=6288","title":{"rendered":"Uzmanlardan Korkutan Ortak Rapor: K\u00fcresel Sa\u011fl\u0131k Sistemi Yeni Salg\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Tamamen Savunmas\u0131z!"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnya genelinde bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k salg\u0131nlar\u0131 hem daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmeye hem de her ge\u00e7en g\u00fcn daha y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler yaratmaya ba\u015flad\u0131. D\u00fcnya Bankas\u0131 ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) ortakl\u0131\u011f\u0131yla 2018 y\u0131l\u0131nda hayata ge\u00e7irilen K\u00fcresel Haz\u0131rl\u0131k \u0130zleme Kurulu (GPMB), yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yeni raporla uluslararas\u0131 toplumu uyard\u0131:\u00a0Salg\u0131n riski, insanl\u0131\u011f\u0131n haz\u0131rl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 geride b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlara g\u00f6re; derinle\u015fen iklim krizi ve t\u0131rmanan silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar yeni salg\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arken, jeopolitik b\u00f6l\u00fcnmeler ve ticari \u00e7\u0131karlar vir\u00fcslerle ortak m\u00fccadele zeminini baltal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ebola ve Hantavir\u00fcs Alarmlar\u0131 Pe\u015f Pe\u015fe Geldi<\/h3>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sisteminin alarm verdi\u011fi bu kritik s\u00fcre\u00e7, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda\u2019daki sa\u011fl\u0131k ekiplerinin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl Ebola salg\u0131n\u0131yla m\u00fccadele etti\u011fi bir d\u00f6neme denk geldi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nde en az 87 ki\u015finin Ebola nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi \u00fczerine&nbsp;<strong>uluslararas\u0131 halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 acil durumu<\/strong>&nbsp;ilan edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcnlerde bir yolcu gemisinde ba\u015f g\u00f6steren hantavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 da endi\u015feleri art\u0131rd\u0131. DS\u00d6 Genel Direkt\u00f6r\u00fc Tedros Adhanom Ghebreyesus, ya\u015fanan bu iki salg\u0131n\u0131&nbsp;<em>&#8220;sorunlu d\u00fcnyam\u0131zdaki son krizler&#8221;<\/em>&nbsp;s\u00f6zleriyle tan\u0131mlayarak tehlikenin boyutuna dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Stoklar T\u00fckendi, Lojistik Kriz Kap\u0131da<\/h3>\n\n\n\n<p>Reuters\u2019a hayati a\u00e7\u0131klamalarda bulunan DS\u00d6 Demokratik Kongo Cumhuriyeti Temsilcisi Anne Ancia, ba\u015fkent Kin\u015fasa\u2019daki koruyucu ekipman stoklar\u0131n\u0131n tamamen bitti\u011fini duyurdu. DS\u00d6, bu darbo\u011faz\u0131 a\u015fmak ad\u0131na Kenya\u2019daki ana deposundan b\u00f6lgeye ek malzeme ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in acil kargo u\u00e7a\u011f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na giri\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 Kurtarma Komitesi ve S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar gibi k\u00fcresel yard\u0131m \u00f6rg\u00fctleri de sahada m\u00fcdahale operasyonlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00d6te yandan DS\u00d6\u2019n\u00fcn cuma g\u00fcn\u00fc acil bir bilimsel isti\u015fare toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenleyerek vir\u00fcse dair mevcut verileri; a\u015f\u0131, test ve ila\u00e7 geli\u015ftirme \u00f6nceliklerini masaya yat\u0131rmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#8220;D\u00fcnya Yakalama Oyunu Oynuyor&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p>Georgetown \u00dcniversitesi K\u00fcresel Sa\u011fl\u0131k Politikas\u0131 ve Siyaseti Merkezi Direkt\u00f6r\u00fc Prof. Matthew Kavanagh, yap\u0131lan yard\u0131m kesintilerinin d\u00fcnyan\u0131n tehlikeli patojenlere kar\u015f\u0131 refleks g\u00f6stermesini geciktirdi\u011fini savunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kavanagh&#8217;\u0131n tespitlerine g\u00f6re, ilk test s\u00fcre\u00e7lerinde Ebola\u2019n\u0131n yanl\u0131\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn hedeflenmesi\u00a0yalanc\u0131 negatif\u00a0sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131 ve bu hata insanl\u0131\u011fa haftalar kaybettirdi. Ger\u00e7ek alarm verildi\u011finde ise vir\u00fcs \u00e7oktan ana ula\u015f\u0131m hatlar\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f ve uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Teknoloji Devrimi Adil Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 \u00c7\u00f6zmeye Yetmedi<\/h3>\n\n\n\n<p>Raporda, \u00f6zellikle mRNA gibi yeni nesil a\u015f\u0131 platformlar\u0131n\u0131n t\u0131p tarihinde benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zla geli\u015fti\u011fi ve salg\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131 i\u00e7in milyarlarca dolarl\u0131k dev b\u00fct\u00e7eler ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul ediliyor. Ancak madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde, d\u00fcnya a\u015f\u0131, test ve tedavilere adil eri\u015fim konusunda ne yaz\u0131k ki s\u0131n\u0131fta kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>Gecikmenin \u00c7arp\u0131c\u0131 Boyutu:<\/strong>&nbsp;Son mpox (maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi) salg\u0131n\u0131nda hayati a\u015f\u0131lar\u0131n Afrika\u2019daki etkilenen b\u00f6lgelere ula\u015fmas\u0131 tam iki y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Bu s\u00fcre, b\u00fcy\u00fck ele\u015ftirilere neden olan Covid-19 a\u015f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndaki 17 ayl\u0131k gecikmeyi bile geride b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Toplumsal G\u00fcven Krizi Vir\u00fcslerden Daha Uzun S\u00fcr\u00fcyor<\/h3>\n\n\n\n<p>Kurul, salg\u0131nlar\u0131n sadece fiziki sa\u011fl\u0131k sistemlerini \u00e7\u00f6kertmekle kalmad\u0131\u011f\u0131na; toplumlar\u0131n devlete, bilime ve kurumlara duydu\u011fu temel g\u00fcveni de derinden sarst\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. Siyasalla\u015fan \u00f6nlemler ve do\u011frudan bilimsel kurumlara y\u00f6nelik yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hasar, krizler bittikten sonra bile silinmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Eski H\u0131rvatistan Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Kurul E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Kolinda Grabar-Kitarovi\u0107, d\u00fcnyan\u0131n elinde asl\u0131nda t\u00fcm bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zecek t\u0131bbi ve teknolojik imkanlar\u0131n oldu\u011funu ancak&nbsp;<strong>g\u00fcven ve e\u015fitlik k\u00f6pr\u00fcleri kurulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece<\/strong>&nbsp;bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ihtiya\u00e7 duyan \u00e7aresiz insanlara asla ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pandemi Anla\u015fmas\u0131nda B\u00fcy\u00fck T\u0131kanma<\/h2>\n\n\n\n<p>GPMB&#8217;nin liderlere kal\u0131c\u0131 bir ba\u011f\u0131ms\u0131z salg\u0131n riski izleme mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131, finansman sa\u011flanmas\u0131 ve pandemi anla\u015fmas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen diplomatik kanallarda t\u0131kanma ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkeler, Cenevre\u2019de d\u00fczenlenen D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Asamblesi \u00f6ncesinde\u00a0pandemi anla\u015fmas\u0131n\u0131\u00a0bir t\u00fcrl\u00fc sonu\u00e7land\u0131ramad\u0131. K\u00fcresel uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n merkezinde ise kritik bir denge yat\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00dclkelerin kendi topraklar\u0131nda tespit ettikleri yeni patojenlere dair genetik ve bilimsel verileri payla\u015fmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ise geli\u015ftirilecek test, a\u015f\u0131 ve tedavilere adil ve garantili eri\u015fim hakk\u0131 talep etmesi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kurulun bir di\u011fer e\u015f ba\u015fkan\u0131 ve Botsvana\u2019n\u0131n eski sa\u011fl\u0131k bakan\u0131 Joy Phumaphi, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tehlikeyi \u015fu net s\u00f6zlerle \u00f6zetliyor:&nbsp;<em>&#8220;G\u00fcven ve i\u015fbirli\u011fi par\u00e7alanmaya devam ederse, bir sonraki pandemi geldi\u011finde her \u00fclke daha a\u00e7\u0131kta kalacak.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/uzmanlardan-salgin-uyarisi-dunya-yeni-krizlere-daha-hazirliksiz-276059\">https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/uzmanlardan-salgin-uyarisi-dunya-yeni-krizlere-daha-hazirliksiz-276059<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya genelinde bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k salg\u0131nlar\u0131 hem daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmeye hem de her ge\u00e7en g\u00fcn daha y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler yaratmaya ba\u015flad\u0131. D\u00fcnya Bankas\u0131 ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) ortakl\u0131\u011f\u0131yla 2018 y\u0131l\u0131nda hayata ge\u00e7irilen K\u00fcresel Haz\u0131rl\u0131k \u0130zleme Kurulu (GPMB), yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yeni raporla uluslararas\u0131 toplumu uyard\u0131:\u00a0Salg\u0131n riski, insanl\u0131\u011f\u0131n haz\u0131rl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 geride b\u0131rak\u0131yor. Uzmanlara g\u00f6re; derinle\u015fen iklim krizi ve t\u0131rmanan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6289,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik-haberleri"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/odakhaber.site\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/uzmanlardan-salgin-uyarisi-dunya-yeni-krizlere-daha-hazirliksiz-i6cl.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6290,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6288\/revisions\/6290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odakhaber.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}