A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca beyaz bir g\u00fcl\u00fcmsemeden \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ifade ediyor. Uzmanlar, a\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n genel v\u00fccut sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde do\u011frudan ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkisi oldu\u011funu belirtiyor. Di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fckleri ve di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131 ile v\u00fccuttaki bir\u00e7ok kronik rahats\u0131zl\u0131k aras\u0131nda ciddi ba\u011flar bulunurken, g\u00fcnl\u00fck rutine eklenebilecek yedi basit habit sayesinde bu riskleri minimuma indirmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n
Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde (ABD) Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine g\u00f6re, 20 ila 64 ya\u015f aras\u0131ndaki her be\u015f yeti\u015fkinden birinin en az bir adet tedavi edilmemi\u015f di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc bulunuyor. Uzmanlar bu durumun arkas\u0131nda bir\u00e7ok neden oldu\u011funu belirtse de en \u00f6nemli etkenlerin ba\u015f\u0131nda y\u00fcksek tedavi maliyetleri geliyor.<\/p>\n\n\n\n
Amerikan Di\u015f Hekimleri Birli\u011fi (ADA) Sa\u011fl\u0131k Politikalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan rapor, bireylerin y\u00fczde 13’\u00fcn\u00fcn tamamen mali gerek\u00e7elerle rutin di\u015f bak\u0131m\u0131n\u0131 aksatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu oran, di\u011fer genel sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde sadece y\u00fczde 4 ila 5 seviyesinde seyrediyor.<\/p>\n\n\n\n
Maliyetin yan\u0131 s\u0131ra, psikolojik bariyerler de tedavilerin gecikmesinde b\u00fcy\u00fck rol oynuyor. Journal of the American Dental Association’da yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, insanlar\u0131n y\u00fczde 70’ten fazlas\u0131 di\u015f hekimine gitme konusunda \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde korku ya\u015farken, d\u00f6rtte birinden fazlas\u0131 ciddi boyutta kayg\u0131 hissediyor. Di\u015f tedavisinden korkan bu kitlenin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30’u ise randevular\u0131ndan ve tedaviden tamamen ka\u00e7\u0131nmay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalar; di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131 ve \u00e7\u00fcr\u00fck gibi a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemlerini depresyon, romatoid artrit, ast\u0131m, Tip 2 diyabet ve demans gibi \u00e7ok say\u0131da sistemik hastal\u0131kla ili\u015fkilendiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Di\u015f hekimi Ada Cooper, bu tehlikeli ili\u015fkinin arkas\u0131nda iki temel teori bulundu\u011funu belirtiyor:<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 hastal\u0131klarda ise bu etkile\u015fim \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir hal al\u0131yor. \u00d6rne\u011fin; iyi y\u00f6netilmeyen diyabet hastalar\u0131nda a\u011f\u0131z i\u00e7i enfeksiyon riski artarken, mevcut di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131 da hastan\u0131n kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Benzer \u015fekilde, romatoid artrit ile di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkilerinin, ayn\u0131 iltihaplanma yollar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Depresyon da a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit eden unsurlar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, depresyon s\u00fcreci ya\u015fayan bireyler di\u015f hekimi kontrollerini daha s\u0131k ihmal ediyor ve bu durum tedavi edilmemi\u015f \u00e7\u00fcr\u00fck riskini art\u0131r\u0131yor. Kanadal\u0131 periodontolog Amar Sabharwal, bir ba\u015fka kritik noktaya daha dikkat \u00e7ekerek, depresyon tedavisinde kullan\u0131lan baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n yan etki olarak t\u00fck\u00fcr\u00fck \u00fcretimini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da di\u015fleri koruyan t\u00fck\u00fcr\u00fck kalkan\u0131n\u0131 zay\u0131flatarak \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumunu h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Di\u015f hekimi Ada Cooper, herhangi bir a\u011fr\u0131, s\u0131z\u0131 ya da g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u015fikayet olmasa bile d\u00fczenli kontrollerin hayati oldu\u011funu vurguluyor. Erken d\u00f6nemde yap\u0131lan kontroller, sorunlar\u0131 hen\u00fcz a\u011fr\u0131 a\u015famas\u0131na gelmeden tespit etmeyi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hem tedaviyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor hem de tedavi maliyetlerini ciddi oranda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Cooper, ideal kontrol s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fti\u011fini, baz\u0131 bireyler i\u00e7in y\u0131lda bir veya iki ziyaretin yeterli oldu\u011funu, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise \u00e7ok daha s\u0131k takibe ihtiya\u00e7 duydu\u011funu ekliyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, klinik tedavilerin \u00f6tesinde, bireylerin kendi kendilerine evde uygulayabilecekleri ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 da destekleyecek 7 etkili al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ral\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n
Di\u015f hekimi Ada Cooper, a\u011f\u0131z hijyeninin genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetliyor: “A\u011f\u0131z, v\u00fccudun geri kalan\u0131na a\u00e7\u0131lan bir pencere gibidir. \u0130yi a\u011f\u0131z hijyeni ve iyi a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olmadan, tam anlam\u0131yla sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir birey olmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.”<\/p>\n\n\n\n