ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri operasyonun ardından Orta Doğu hava sahası tam bir kriz merkezi haline geldi. Cumartesi günü başlayan ve dünya genelinde milyonlarca yolcuyu etkileyen gelişmeler sonucunda; Avrupa’dan Asya’ya kadar çok sayıda havayolu şirketi uçuşlarını askıya aldı, rotalarını değiştirdi veya seferlerini tamamen iptal etti.
Birçok Ülke Hava Sahasını Kapattı
Güvenlik risklerinin en üst seviyeye çıkmasıyla birlikte Bahreyn, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) hava sahalarını sivil uçuşlara kapattı.
- Kuveyt’te Drone Saldırısı: Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, uluslararası havalimanına bir insansız hava aracının (drone) isabet ettiğini doğruladı. Olayda birkaç çalışanın hafif yaralandığı ve terminal binasında maddi hasar oluştuğu bildirildi.
- Körfez Devleri: Emirates ve Etihad, BAE hava sahasının kapanmasından doğrudan etkilendi. Qatar Airways ise Doha operasyonlarını geçici olarak askıya aldığını duyurdu.
- Bölgesel Etki: Mısır Hava Yolları, Kahire’den Kuveyt, Dubai, Doha ve Beyrut dahil olmak üzere 13 farklı noktaya uçuşları durdurdu.
Türk Hava Yolları ve Avrupa Devlerinden İptal Kararları
Küresel havacılık devleri, personellerinin ve yolcularının güvenliğini gerekçe göstererek radikal kararlar aldı:
- Türk Hava Yolları (THY): Lübnan, Suriye, Irak, İran ve Ürdün uçuşlarını 2 Mart’a kadar askıya aldı. Ayrıca Katar, BAE ve Umman gibi noktalara yönelik 28 Şubat tarihli uçuşlar iptal edildi.
- Lufthansa Grubu: Güvenlik endişeleri nedeniyle Tel Aviv, Tahran ve Beyrut uçuşlarını 7 Mart’a kadar iptal ettiğini açıkladı.
- ITA Airways & Air France: İtalyan ve Fransız havayolları, bölge hava sahalarından kaçınarak Tel Aviv ve Beyrut seferlerini Mart ayının ilk haftasına kadar askıya aldı.
- British Airways & Virgin Atlantic: İngiliz şirketleri Tel Aviv ve Dubai rotalarında iptallere giderken, uçuşlarda rota değişikliği ihtimaline karşı ekstra yakıt bulundurulacağını bildirdi.
Asya ve Rusya Hattında Rota Değişikliği
Asya merkezli Air India ve SriLankan Airlines, bölge hava sahasından tamamen kaçınmak için rotalarını yeniden çizerken birçok seferi iptal etti. Rusya Ulaştırma Bakanlığı’nın tavsiyesi üzerine Rus havayolları da bölgeye yönelik operasyonlarını durdurdu.
Yolcu Hakları ve Tazminat Durumu: “Olağanüstü Koşullar”
Milyonlarca yolcuyu mağdur eden bu tablo karşısında, tüketici hakları uzmanları önemli uyarılarda bulunuyor. İngiltere merkezli tüketici savunucusu Which? kuruluşundan seyahat uzmanı Ella Jo Rhodes, mevcut durumun hukuki boyutunu şu sözlerle özetledi:
“Olağanüstü koşullar göz önüne alındığında, gecikmeli veya iptal edilen uçuşlardaki yolcular tazminata hak kazanamayacaklardır.”
Ancak Rhodes, Birleşik Krallık veya AB merkezli havayollarıyla seyahat edenlerin yardım haklarının saklı olduğunu hatırlattı:
- Yardım Hakkı: Havayolu şirketleri gecikme süresince yiyecek, içecek ve gerekirse konaklama imkanı sağlamakla yükümlüdür.
- İade Hakkı: Yolculuğun iptal edilmesi durumunda, yolcular ödedikleri ücretin tamamını geri alma hakkına sahiptir.