Türkiye, topraklarının altındaki kadim hafızayı modern bilimle harmanlayarak sadece kendi tarihini değil, insanlığın ortak mirasını yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Yıllık yaklaşık 800‘e ulaşan rekor sayıda kazı ve yüzey araştırmasıyla arkeolojiyi bir milli politika haline getiren Türkiye, bu alanda küresel bir otoriteye dönüştü.
Arkeolojik Rönesans: Sayılarla Büyük Atılım
Son yıllarda uygulanan sistemli stratejiler sayesinde Türkiye, arkeolojik faaliyetlerde İtalya, Yunanistan ve Mısır gibi rakiplerini geride bırakarak zirveye yerleşti.
- 7 Yılda %190 Artış: 2019 yılında 227 olan kazı sayısı, 2026 itibarıyla 657‘ye yükselerek tarihi bir rekora imza attı.
- Küresel Liderlik: Akdeniz çanağındaki diğer ülkeler yıllık 200-500 bandında kalırken, Türkiye yüzey araştırmalarıyla birlikte toplam çalışma sayısını 800’e ulaştırdı.
- Yerelleşme Hamlesi: Kazıların yönetiminde Türk bilim heyetleri 184 noktada hakimiyet kurarken, yabancı heyetlerin yönettiği kazı sayısı 29 olarak gerçekleşti.
Uzmanlaşan Branşlar ve Su Altı Mirası
Türkiye, arkeolojiyi sadece kara kazılarıyla sınırlı görmeyip farklı disiplinlerde uzmanlaşıyor:
- Su Altı Arkeolojisi: 7 farklı noktada yürütülen su altı kazılarıyla Türkiye, İtalya ile birlikte dünyanın en yetkin iki ülkesinden biri konumunda.
- Kurtarma Kazıları: Modern yapılaşma ve altyapı projeleri sırasında tarihin korunması adına 2025 yılında 185müze müdürlüğü başkanlığında faaliyet yürütüldü.
Ekonomik ve Toplumsal Katkılar
Arkeoloji, Türkiye için sadece akademik bir çalışma değil, aynı zamanda dev bir ekonomik motor işlevi görüyor:
- Turizm Çarpanı: Göbeklitepe gibi merkezler bölgeyi küresel bir marka haline getirerek konaklama, ulaşım ve gıda sektörlerini canlandırıyor.
- İstihdam: Kazı alanları yerel halk için yeni iş kapıları açıyor. Örneğin, Side Antik Kenti kazılarında çok sayıda ev kadını çalışarak aile bütçesine katkı sağlıyor.
- Altyapı Gelişimi: Antik kentlere ulaşım için yapılan yollar ve yatırımlar bölge halkının yaşam kalitesini artırıyor.
Dünyayı Heyecanlandıran Keşifler
- Karahantepe: 2.3 metre yüksekliğindeki gerçekçi insan heykeliyle Neolitik dönemin sanat anlayışını yeniden tanımladı.
- Hattuşa: Hitit başkentinde bulunan ve daha önce bilinmeyen bir dile (Kalaşma dili) ait çivi yazılı tablet, dil bilim dünyasında çığır açtı.
- Haydarpaşa: İstanbul Kadıköy’deki kazılar, “Körler Ülkesi” Khalkedon’un M.Ö. 5. yüzyıla kadar uzanan izlerini ortaya çıkardı.
Türkiye artık sadece tarihin üzerinde oturan bir ülke değil; o tarihi yöneten, koruyan ve bilimsel otoritesiyle dünyaya anlatan bir lider konumunda.
https://www.haberturk.com/turkiye-arkeolojik-kazilarda-dunya-lideri-3867561