Bursa’da bir koleksiyoner tarafından bağışlanan ve dünyadaki beş nüshadan biri olan Dede Korkut Kitabı Bursa Yazması, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne girmeye hazırlanıyor. Türk ahlak, töre ve kahramanlık anlatılarının en otantik kaynaklarından biri olan eser, Muradiye El Yazmaları Müzesi’nde özel bir odada sergileniyor.
Tesadüfen Keşfedilen Dünya Mirası
Bursa Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Güney Özkılınç, eserin gün yüzüne çıkış öyküsünü şu sözlerle aktarıyor:
“Antikacı İbrahim Koca, Uluabat Gölü kıyısındaki bir köyde imamın evinden çeşitli kitaplar alıyor. Bu kitapları inceleyip Bursa Kent Müzesi’ne bağışladıktan sonra bir koleksiyoner, kitabın Dede Korkut’un orijinal bir yazması olduğunu tespit ediyor. Hikaye böylece başlıyor ve eser Bursa Yazması olarak dünyaya kazandırılıyor.”
Bursa Yazması’nı Eşsiz Kılan Özellikler
Edebi ve tarihi açıdan paha biçilemez olan bu nüsha, diğer örneklerinden (Dresden, Vatikan, Türk Tarih Kurumu ve Günbed) önemli farklarla ayrılıyor:
- Tarihlendirme: Kağıdı 1580-1593 yıllarına, yazısı ise 1600’lü yıllara ait olarak tarihlendi.
- Harekeli Metin: Eserin 238 sayfası ve 12 hikayesi harekeli olarak kaleme alınmıştır. Bu özellik, kelimelerin o dönemdeki telaffuzunun net olarak anlaşılmasını sağlıyor.
- Tam Metin: Hikayelerin tam oluşu bakımından ünlü Dresden nüshasına en yakın örnek kabul ediliyor.
Dijital Müze Deneyimi ve Akademik Çalışmalar
Eserin korunması ve tanıtılması amacıyla kapsamlı adımlar atıldı:
- Restorasyon ve Çeviri: Nil Baydar tarafından restore edilen eser, Prof. Dr. Ferruh Ağca tarafından günümüz Türkçesine çevrildi. Prof. Dr. Osman Fikri Sertkaya‘nın katkılarıyla 1000 adet özel tıpkı basımı yapıldı.
- Dijital Oda: Muradiye El Yazmaları Müzesi’nde sanatçı Hakan Yılmaz ve Prof. Dr. Evrim Ölçer tarafından hazırlanan 6,5 dakikalık dijital gösterimle ziyaretçilere sunuluyor.
UNESCO Süreci: Hedef Mart Sonu
UNESCO Türkiye Komitesi’ne yapılan başvurular tamamlandı. Güney Özkılınç, sürecin sonuna gelindiğini belirterek şunları ekledi:
“Bu ayın sonuna doğru olumlu bir cevap alacağımızı düşünüyoruz. UNESCO listesine girmesiyle eser daha iyi korunacak, bilinirliği artacak ve turizme büyük katkı sağlayacaktır.”
Özellikle öğrencilerin büyük ilgi gösterdiği Bursa Yazması, destandan hikayeye geçişin ilk örneği olarak Türk dünyasının en kıymetli somut mirası olmaya aday.