Ankara, tarihi bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Cumhuriyet Gazetesi, Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı, Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği ve İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı’nın ortak girişimiyle hazırlanan “Anadolu’yu Aydınlatan Alaz: Fotoğraflarla 21 Köy Enstitüsü” sergisi, Kızılay Metro Galerisi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya başladı.
Köy Enstitüleri’nin kuruluş yıl dönümü haftasına özel olarak hazırlanan bu seçki, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği’ndeki binlerce döküman arasından titizlikle seçilen çok özel fotoğraflardan oluşuyor.
“Bilginin Hayatla Buluştuğu Bir Vizyon”
Açılışta konuşan ABB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Daire Başkanı Ayça Yusufoğlu Köroğlu, projenin önemine şu sözlerle değindi:
“Böyle anlamlı bir etkinliği Cumhuriyet Gazetesi ile birlikte yürütmekten gurur duyuyoruz. Öncü isimlerin vizyonuyla hayata geçirilmiş önemli bir projedir Köy Enstitüleri. Köy Enstitüleri, bilginin hayatla buluştuğu bir projedir.”
“Aydınlanma Yolunda Çekilen Çileler”
Cumhuriyet Gazetesi yazarı ve İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı Başkanı Işık Kansu, Köy Enstitüleri’nin kapatılma sürecinde yaşanan zorlukları ve kurucu isimlerin maruz kaldığı baskıları vurguladı. Kansu, eğitimci-yazar Fakir Baykurt’un şu sarsıcı ifadelerini hatırlattı:
“Sen misin ışığı çalan? Sen misin köyleri aydınlatan? Sen misin halka hizmet etmeye kalkışan? Ölüm bir bakıma, çok hafif bir cezadır, ölür kurtulursun. Bir de öldürmeyip çektirmek var.”
Kansu, İsmail Hakkı Tonguç’un beraat etmesine rağmen görevinden uzaklaştırıldığını ve 12 yıl boyunca darlık içinde yaşadığını belirterek, tüm bu eziyetlere rağmen halkın gönlünde “Tonguç Baba” olarak ölümsüzleştiğini ifade etti.
21 Enstitüden Özgün Kareler
Sergi, toplamda 17 binden fazla köy çocuğunu eğiterek onları nitelikli birer Cumhuriyet yurttaşı, yazar, ressam ve sporcu yapan 21 farklı enstitüye ait fotoğrafları kapsıyor. Fotoğrafların tamamı, Tonguç’un miras bıraktığı 10 binlerce belge arasından seçilen özgün karelerden oluşuyor.
Toplumsal Kalkınmanın Temeli
Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı Yönetim Kurulu üyesi Zarife Sakarya ise enstitülerin toplumsal rolüne dikkat çekerek şunları söyledi:
“Köy Enstitüleri, unutulmuş, unutturulmuş, yok sayılmış köylüyü, ihmal edilmiş halkı kalkındırmak için yapılmış bir çalışmadır. Bir eğitim ateşi yakmadan bu toplumu ayağa kaldıramayacaklarının farkına vararak böylesine çalışmalar yapmışlar.”
Sakarya ayrıca, bu eğitim modelinin özellikle kadınların toplumsal hayata katılımındaki hayati rolüne vurgu yaptı.
Ziyaret Bilgisi: Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Saffet Arıkan, Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un anıldığı bu anlamlı sergi, 18 Nisan’a kadar Kızılay Metro Galerisi’nde görülebilecek.