Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türk Telekom arasında imzalanan yeni iş birliği protokolü, Türkiye genelindeki müze ve ören yerlerinde yerli ve millî dijital altyapı dönemini resmen başlattı. Toplamda 216 müze ve ören yerini kapsayan bu stratejik adım; akıllı biletlemeden yapay zekâ destekli veri analizine, dijital ziyaretçi yönetiminden yeni nesil deneyim alanlarına kadar çok geniş bir teknolojik dönüşümü hayata geçirmeyi hedefliyor.
İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde gerçekleştirilen imza töreninde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, kültür ve turizm alanında Türkiye’nin dijital geleceğine yön verecek bu uzun vadeli yatırımı kamuoyuna duyurdu.
Veri Güvenliği ve Dijital Egemenlik Ön Planda
Yerli ve millî altyapı modeliyle kurgulanan bu yeni sistem, kültürel mirasa ait stratejik verilerin ülke sınırları içerisinde kalmasını ve bilgi güvenliğinin en üst düzeyde sağlanmasını amaçlıyor.
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, törende yaptığı konuşmada kültürel verilere ait güvenliğin, ülkenin kültürel egemenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çekti:
“Bizler bu emaneti korurken yalnızca taşları, eserleri ve yapıları muhafaza etmiyoruz; aynı zamanda hafızamızı, kimliğimizi ve medeniyet birikimimizi de geleceğe taşıyoruz.”
Atılan bu adımın basit bir biletleme sistemi değişikliğinden ibaret olmadığını belirten Bakan Ersoy, kültürel miras yönetiminde çağa uygun, bütünleşik ve küresel ölçekte örnek bir modele geçildiğini vurguladı. Türk Telekom’un yerli teknoloji gücüyle koruma altına alınacak bu verilerin, dijital bağımsızlık açısından kritik bir teknik tercih olduğunu sözlerine ekledi.
T.C. Kimlik Kartları Müzekart’a Dönüşüyor
Ziyaretçiler için en dikkat çekici yeniliklerden biri biletleme ve geçiş sisteminde yaşanacak. Yeni modelle birlikte vatandaşların müze girişlerinde sıra bekleme derdi sona eriyor.
- Mevcut Kartlar Korunacak: Kullanım süresi devam eden Müzekartlarda herhangi bir değişiklik yapılmayacak.
- Kimlik Kartı Dönemi: Kullanım süresi dolan kart sahipleri ve yeni kullanıcılar için T.C. kimlik kartları doğrudan Müzekart özelliğine kavuşacak.
- e-Devlet Entegrasyonu: Vatandaşlar, e-Devlet veya mobil uygulama üzerinden Müzekart ücretini ödedikten sonra, sadece kimlik kartlarını gişelerde okutarak müze ve ören yerlerine doğrudan geçiş yapabilecek.
Genişleyen Ağ ve Bütünleşik Yönetim
Bugüne kadar yüksek ziyaretçi potansiyeline sahip yaklaşık 70 müze ve ören yerinin farklı işletme modelleriyle yönetildiğini, 118 noktada ise hizmetlerin Bakanlık personeli eliyle yürütüldüğünü aktaran Bakan Ersoy, dijital dönüşüm ağının genişleyeceğini belirtti:
- Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2026-2027 yıllarında açılması planlanan 28 yeni müze ve ören yerini de bu sisteme dâhil edecek.
- Türkiye genelindeki 216 müze ve ören yeri bütüncül bir dijital yapıya kavuşacak.
- Gişe operasyonları, müze mağazaları ve tüm ticari alanlar tek bir çatı altında yönetilerek ülke genelinde yeknesak bir hizmet standardı sağlanacak.
Sistem; fiber altyapılar, yaygın Wi-Fi ağları, 5G entegrasyonu, çok kanallı dijital ödeme çözümleri, AR (Artırılmış Gerçeklik) ve VR (Sanal Gerçeklik) teknolojileri, sesli rehberlik ve dijital arşiv sistemleriyle desteklenecek. Böylece tarihî mekânlar yeni nesil deneyim merkezlerine dönüşecek.
Geleneksel Sanatlar Dijital Dünyayla Küreselleşiyor
Dönüşüm projesi sadece teknolojik altyapıyla sınırlı kalmayıp, müze mağazaları ve kafeteryalar gibi ticari operasyonları da kapsıyor. Mağazalarda; Geleneksel Türk El Sanatları, Türk Lokumu, Türk Kahvesi, Türk Halıcılığı, Geleneksel Türk Süsleme Sanatları ile UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki somut olmayan kültürel miras öğelerine öncelik verilecek.
Ürünlerin tamamı, Bakanlık tarafından belgelendirilmiş Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı sanatçılar ile geleneksel usta ve zanaatkârlardan tedarik edilecek. Bu sayede hem yerel üretim ve istihdam desteklenecek hem de Türk Telekom’un küresel pazarlama ağı ve dijital mağazaları aracılığıyla bu ürünlerin yurt dışı satışları yaygınlaştırılacak.
10 Yılda 8 Milyar Liralık Dev Tasarruf Projeksiyonu
Yeni sistemin getirdiği operasyonel verimlilik, kamu bütçesine de önemli bir katkı sunacak. Proje kapsamında mevcut 292 personelin Bakanlığın farklı birimlerinde görevlendirileceğini açıklayan Bakan Ersoy, kıdem tazminatı, SGK primi ve diğer özlük haklarından yıllık yaklaşık 400 milyon liralık bir tasarruf elde edileceğini belirtti. Yeniden değerleme projeksiyonları hesaba katıldığında, bu tasarruf miktarının 10 yıllık süreçte yaklaşık 8 milyar liraya ulaşması öngörülüyor.
Türk Telekom: “Kültürel Mirası Teknolojimizle Geleceğe Taşıyoruz”
Teknolojiyi hayatın her alanına entegre ederek Türkiye’nin kalkınma yolculuğuna değer katmayı hedeflediklerini belirten Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, Atatürk Kültür Merkezi’nin dijital dönüşümünden sonra bu çapta bir projeyi üstlenmekten heyecan duyduklarını ifade etti. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ile Rami Kütüphanesi de dâhil olmak üzere 1.300’den fazla kütüphanenin altyapısını modernize ettiklerini hatırlatan Şahin, projenin stratejik derinliğini şu sözlerle özetledi:
“Bu çalışma yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren bir proje değildir. Bu, Türkiye’nin kültür ve turizm alanındaki dijital geleceğine yapılan uzun vadeli ve stratejik bir yatırımdır. Millî mirasımızı millî teknolojiyle destekleyeceğiz.”
Protokol sayesinde fiber altyapı, siber güvenlik, veri merkezi, bulut teknolojileri, veri analitiği ve yapay zekâ kabiliyetlerinin bir araya geleceğini aktaran Şahin; biletlemeden otoparklara, ticari alanlardan kafeteryalara kadar tüm ziyaretçi operasyonlarının tek ve güçlü bir bütünsel yapı altında birleştirileceğini ifade etti.