‘Anlattığımız Kadar Varız’: Belgesel Tiyatroda Bir ‘Gerçek’ Sorgulaması

Yusuf Onur Aydın’ın yönettiği “Bu Bir Prova Değil ‘Le Réel’”, izleyiciyi gerçek ile kurmaca arasındaki ince çizgide bir keşfe çıkarıyor. Göçmen kadınların öyküsünden yola çıkan oyun, 80 dakikalık performansıyla Mart ayı boyunca İstanbul’un önemli sahnelerinde izleyiciyle buluşacak.

Sahne İçinde Sahne: Belgesel Tiyatro Formu

Tiyatro Watt yapımı olan oyun, sadece bir hikâye anlatmakla kalmıyor; seyirciyi bir tiyatro oyununun prova sürecine dahil ediyor. Göçmen kadınların çalıştığı bir tekstil atölyesindeki trajik olayları konu alan bir oyunun hazırlık aşamasını izlediğimiz yapımda, teknoloji ve sahneleme teknikleri ön plana çıkıyor:

• Multimedya Kullanımı: Sahnede yer alan ekranlar, oyuncuları yakın plandan göstererek masadaki detayları seyirciye aktarıyor.
• İnteraktif Bakış: Oyuncuların ellerine aldıkları kameralar, hem rollerini destekliyor hem de seyirciyi oyunun atmosferine yaklaştırıyor.
• Diri Bir Akış: 80 dakika süren oyun, belgesel formu sayesinde izleyicinin ilgisini her an yüksek tutmayı başarıyor.

“Karşılaşmalar” Üçlemesinin Son Halkası

Yönetmen Yusuf Onur Aydın, bu eserin “Sıradan Karşılaşmalar” ve “Gölge Otobanı” ile başlayan üçlemesinin finali olduğunu belirtiyor. Aydın, hazırlık sürecini şu sözlerle özetliyor:

“Oyunu yazarken salt bir belgesel tiyatro formunda bir tasarım yapmak, gerçek bir olayı alıp canlandırmak fikrine sahiptim. Süreçte kendi tiyatro yapma sürecimi de işlemek, böylece bir nevi bir oyunun yaratım sürecinin de belgesel anlatısını aktarmak istedim.”

Kavramsal Temel: Lacan ve “Le Réel”

Oyunun felsefi çıkış noktasını Lacan’ın “Le Réel” (Gerçek) kavramı oluşturuyor. Aydın, günümüz dünyasında kimlik inşasının anlatılar üzerinden kurulduğuna dikkat çekerek şunları ekliyor:

“Oyunun benim için en önemli cümlesi: ‘Anlattıklarımız kadar var oluyoruz.’ Özellikle günümüz kapital dünyasında gösterdiğimiz, söylediğimiz, anlattığımız kadar kimliğimizi oluşturuyoruz. Ancak görünmeyen ve söylenmeyenlerin bazen en derinde en gerçeği barındırdığına inanıyorum.”

Kadro ve Karakter Dinamikleri

Oyunda erkek egemen baskı, empati yoksunluğu ve kadınların kişisel gerçeklikleri arasındaki çatışma başarıyla işleniyor. Gerçeğin kurmacayla harmanlandığı yapımda şu isimler rol alıyor:

• Selen Uçer
• Münir Can Cindoruk
• Elif Nur Kerkük
• Selin Hasar
• Yaren Özkoca

Mart Ayı Gösterim Takvimi

Tiyatroseverler, “Bu Bir Prova Değil ‘Le Réel’” oyununu aşağıdaki tarihlerde izleyebilirler:

https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat/anlattigimiz-kadar-variz-2482337