2026 Kadınlar Asya Kupası Avustralya’da başlarken, Kuzey Kore kadın milli takımı yıllar süren izolasyonun ardından yeniden favoriler arasında gösteriliyor. Pyongyang’ın devlet destekli spor sistemi ve futbolu bir “yumuşak güç” aracına dönüştürme stratejisi yeniden dünya gündeminde
Avustralya’da başlayan 2026 Kadınlar Asya Kupası, uluslararası futbola geri dönen Kuzey Kore için kritik bir eşik olabilir.
The Times‘ın haberine göre “Doğu Açelyaları” olarak bilinen Kuzey Kore kadın milli takımı, Çin, Japonya ve ev sahibi Avustralya ile birlikte turnuvanın favorileri arasında gösteriliyor.
Kuzey Kore erkek milli takımının 1966 Dünya Kupası’nda İtalya’yı eleyerek çeyrek finale yükselmesinden bu yana ülkenin en büyük futbol başarısı olarak görülen o dönemden yaklaşık 60 yıl sonra, Pyongyang bu kez kadın futbolu üzerinden yeni bir uluslararası başarı arayışında.
Doping Skandalı Ve Izolasyon Yılları
Kuzey Kore kadın futbolu 2000’li yılların başında yükselişe geçmiş, 2001 ile 2008 arasında üç Asya Kupası şampiyonluğu kazanmıştı. 2011 Kadınlar Dünya Kupası sırasında beş oyuncunun yasaklı steroid kullandığının tespit edilmesiyle işler tersine dönmüştü.
Kuzey Koreli yetkililer, pozitif test sonuçlarını yıldırım çarpması sonrası uygulanan geleneksel bir tedaviye bağlamış ve geyik misk bezinden elde edilen bir Çin ilacının sonucu etkilediğini savunmuştu. Ancak FIFA bu savunmayı kabul etmedi ve takım 2015 Dünya Kupası’ndan men edildi. Kuzey Kore 2019 turnuvasına da katılamadı. Ardından Covid-19 pandemisi ve uluslararası yaptırımlar nedeniyle ülke uzun süre uluslararası spor organizasyonlarından uzak kaldı.
Devlet Destekli Spor Makinesi
Son yıllarda ise özellikle alt yaş kategorilerinde gelen başarılar uluslararası spor camiasının merceğine girmiş durumda. 2024’te düzenlenen 17 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası’nda Kuzey Kore’nin şampiyon olması, sistemin yeniden işler hale geldiğinin göstergesi olarak kabul ediliyor.
Kuzey Kore’de kadın futbolunun temelleri 1980’lerin sonunda atıldı. Kadınlar Dünya Kupası fikrinin uluslararası düzeyde tartışılmaya başlanmasının ardından hükümet, kız çocukları için ulusal futbol programı başlattı. Futbol okullarda zorunlu hale getirildi; silahlı kuvvetler bünyesinde kadın takımları kuruldu.
Yetenekli görülen kız çocukları 10 yaşından itibaren devlet yatılı okullarına alınıyor, ardından spor üniversitelerine yönlendiriliyor. Günlük ve disiplinli antrenman programları, özellikle genç yaş kategorilerinde Kuzey Kore’ye avantaj sağlıyor. Spor başarısı yalnızca bireysel değil, ailevi bir yükseliş anlamına da geliyor: Pyongyang’da yaşama hakkı, konut tahsisi, ek gıda ve giyim yardımları gibi ayrıcalıklar sunuluyor.
2024 U-17 Dünya Kupası’nda turnuvanın en iyi oyuncusu seçilen Jon Il-chong, motivasyonunu “saygıdeğer Mareşal Kim Jong-un’a zafer raporu sunma arzusu” sözleriyle açıklamıştı.
Kadın Temsili Ve Propaganda Boyutu
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, seleflerine kıyasla kadınların kamusal görünürlüğünü artıran bir profil çiziyor. Dışişleri bakanlığı ve devlet protokolünün başında kadın isimler bulunuyor; kız kardeşi rejimde kilit rol üstleniyor. Kamuoyunda sıkça görüntülenen kızı Kim Ju-ae’nin gelecekteki liderlik pozisyonuna hazırlandığı yorumları yapılıyor.
Edinburgh Üniversitesi’nden Kuzey Kore spor politikaları uzmanı Jung Woo Lee’ye göre, Pyongyang kadın futbolunu “rejimin seçkin milliyetçi söylemini güçlendiren ve otoriter hakimiyeti pekiştiren etkili bir propaganda aracı” olarak kullanıyor. Lee, sosyalist feminizm temelli resmi ideolojinin kadın futbolcuların başarılarını doğal bir gelişim alanı olarak sunduğunu belirtiyor.
Yaptırımlar Ve Sınırlı Entegrasyon
Bununla birlikte, genç yaş kategorilerindeki avantaj üst düzeyde aynı ölçüde geçerli değil. A milli takımlar düzeyinde rakipler de tam zamanlı profesyonel sistemlerde çalışıyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler yaptırımları nedeniyle Kuzey Koreli futbolcuların yabancı liglerde forma giymesi ve maaş alması fiilen mümkün değil. Bu durum uluslararası tecrübe kazanımını sınırlıyor.
Avustralya’nın “Matildas” olarak bilinen güçlü kadrosu başta olmak üzere Çin ve Japonya gibi bölgesel rakipler karşısında Kuzey Kore’nin başarısı garanti değil. Ancak alt yaş kategorilerindeki dünya şampiyonlukları, Pyongyang’ın kadın futbolunu yeniden uluslararası vitrinin merkezine yerleştirdiğini gösteriyor.
Kadınlar Asya Kupası, Doğu Açelyaları için yalnızca sportif bir sınav değil; aynı zamanda izolasyon sonrası uluslararası meşruiyet arayışının da sahadaki yansıması olacak.
KARDEŞ HABER