Araştırma, yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasındaki uçurumun büyüdüğünü gösteriyor. 1990-2023 yılları arasındaki veriler incelendiğinde:
- Yüksek gelirli ülkelerde: Ölümler yaklaşık %30 azaldı.
- Düşük gelirli ülkelerde: Ölüm oranları yaklaşık %99 arttı.
- Sahra Altı Afrika: Ölüm oranları küresel ortalamanın iki katını aşmış durumda.
“Kanserden sağ kalım, yaşadığınız ülkeye bağlı olmamalı.” — Dr. Kamal Menghrajani (Massachusetts General Hospital Onkoloğu)
Altyapı ve Maliyet Engeli
Düşük gelirli ülkelerde teşhis konulsa bile tedaviye erişim büyük bir sorun teşkil ediyor:
- Radyoterapi Eksikliği: 2020 itibarıyla Afrika ülkelerinin sadece yarısında dıştan ışınlı radyoterapi hizmeti bulunuyor.
- Yüksek Maliyet: Bazı hedefe yönelik tedavilerin maliyeti, düşük gelirli ülkelerdeki ortalama gelirin 10 katına kadar çıkabiliyor.
- ABD Örneği: Yüksek gelirli ülkelerde bile eşitsizlik sürüyor; ABD’de siyah kadınların meme kanserinden ölüm oranı beyaz kadınlara göre %40 daha yüksek.
Risk Nasıl Azaltılabilir?
Uzmanlar, yaşam tarzı değişikliklerinin riski tamamen yok etmese de önemli ölçüde azaltabileceğini vurguluyor:
Yaşam Tarzı Önerileri
Kırmızı et tüketimini sınırlamak.
Tütün kullanımını bırakmak ve alkol tüketimini azaltmak.
Sağlıklı kiloyu korumak, kan şekerini kontrol altında tutmak ve düzenli egzersiz yapmak.
Erken Teşhis ve Tarama
- Mamografi: 40-74 yaş arası kadınların her iki yılda bir mamografi çektirmesi öneriliyor.
- Farkındalık: Aylık kendi kendine muayene yerine “vücudunu tanıma” ilkesi öne çıkıyor. Memede kitle, cilt değişikliği veya meme başında farklılık fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.