Rusya’nın başkenti Moskova ve St. Petersburg’da son bir haftadır yaşanan geniş çaplı internet kesintileri, Kremlin’in dijital dünya üzerindeki kontrolünü yeni bir boyuta taşıdığı endişelerini artırdı. Yetkililer durumu “güvenlik” gerekçesiyle açıklasa da uzmanlar daha derin bir sansür mekanizmasının test edildiğini savunuyor.
“Beyaz Liste” (Whitelist) Sistemi Yolda mı?
İnsan hakları aktivistleri, yaşanan aksaklıkların Rusya’nın üzerinde çalıştığı iddia edilen “beyaz liste” sistemiyle bağlantılı olabileceğini belirtiyor. Bu sistemin çalışma prensibi şu şekildedir:
- Kısıtlama: Sadece hükümet tarafından onaylanan sınırlı sayıdaki siteye erişim izni verilecek.
- Kapsam: Listede e-ticaret siteleri, teslimat uygulamaları ve eczaneler gibi “günlük yaşam için gerekli” hizmetlerin yer alması planlanıyor.
- Sonuç: Rusların küresel internete erişimi neredeyse tamamen kesilebilir.
Ekonomik ve Sosyal Etkiler
Kesintiler sadece sosyal hayatı değil, ekonomiyi ve kamu yönetimini de felç etmiş durumda:
- Ekonomik Zarar: Kommersant gazetesine göre, kesintilerin Moskova ekonomisine günlük maliyeti yaklaşık 1 milyar ruble (9,4 milyon sterlin).
- Sektörel Darbe: Taksi uygulamaları, kurye hizmetleri ve perakende sektörü operasyonlarını sürdürmekte zorlanıyor.
- Duma’da İnternet Yok: Rus parlamentosu milletvekilleri, meclis binasında Wi-Fi ve mobil ağların çalışmadığını bildirdi.
Teknoloji Geriye mi Gidiyor?
İnternete erişemeyen Rus vatandaşları, çareyi eski iletişim yöntemlerinde buldu. E-ticaret platformu Wildberriesverilerine göre satışlarda dikkat çekici artışlar yaşandı:
- Çağrı cihazı (pager) satışları: %73 arttı.
- Telsiz satışları: %27 arttı.
- Basılı harita talebi: Neredeyse üç katına çıktı.
Dijital Kontrolün Yeni Araçları: Max ve Diğerleri
Rusya, 2025 yılında dünyada en fazla internet kesintisi yaşayan ülke konumuna geldi. Halihazırda WhatsApp, Facebook ve YouTube’un engelli olduğu ülkede yeni adımlar da gündemde:
Çin’deki WeChat’e benzeyen, devlet destekli ve güvenlik servislerinin kontrolünde olduğu öne sürülen “Max” uygulaması yaygınlaştırılıyor.
Popüler mesajlaşma uygulaması Telegram’ın da önümüzdeki aylarda kısıtlamalarla karşılaşabileceği konuşuluyor.
https://gazeteoksijen.com/dunya/moskovada-internet-kesintileri-kremlinin-yeni-sansur-plani-mi-268681