“Sorun Biliniyor, Çözüm Uygulanmıyor”
Yapılan açıklamada, otizmin artık toplumsal olarak bilinmeyen bir durum olmadığı, ancak mevcut farkındalığın somut bir karşılık üretmediği belirtildi. Otizm Eylem Planı’nın hâlâ hayata geçirilmemesine tepki gösteren Meclis, “Sorun bilinmiyor değil; çözüm uygulanmıyor” diyerek şu eksikliklere dikkat çekti:
- Eğitim: Otizmli bireylerin eğitime erişiminde süregelen güçlükler.
- Sağlık: Sağlık hizmetlerinde randevu ve süreklilik problemleri ile acil durumlar için yatılı birim eksikliği.
- İstihdam ve Bakım: Yetişkin otizmlilerin sistem dışına itilmesi, istihdama katılamaması ve bakım evlerindeki denetimsizlik.
- Kriz Yönetimi: Kriz anlarında başvurulabilecek etkili mekanizmaların bulunmaması.
Türkiye Otizm Meclisi’nden 4 Temel Talep
Otizmli bireylerin yaşamının bireysel çabalarla sürdürülemeyeceğini vurgulayan Meclis, taleplerini 4 ana başlıkta topladı:
- Otizm Eylem Planı derhal yürürlüğe alınmalı.
- Uygulama süreci şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmeli.
- Kurumlar arası etkili koordinasyon sağlanmalı.
- Kriz durumları için acil müdahale mekanizmaları oluşturulmalı.
Kaybolma Riski: Her 4 Aileden Biri Deneyimliyor
Tohum Otizm Vakfı ise paylaştığı bilgi notunda, otizmli çocukların güvenli alanlardan izinsiz ayrılma (kaybolma) riskinin yaşıtlarına göre 3-4 kat daha yüksek olduğunu açıkladı.
Veriler ve Riskler:
- Otizmli çocukların yaklaşık yarısı en az bir kez kaybolma davranışı gösteriyor.
- Türkiye’deki her 4 aileden 1’i bu durumu deneyimliyor.
- En büyük riskleri boğulma, trafik kazası ve yüksekten düşme oluşturuyor.
Kamu ve Aileler Ne Yapabilir?
Vakıf, kaybolma vakalarına karşı hem ailelere hem de kamu birimlerine şu önerilerde bulundu:
| Taraf | Yapılması Gerekenler |
|---|---|
| Aileler & Eğitimciler | Güvenlik becerileri (yardım isteme, tehlikeli alanlardan uzak durma) sistematik olarak öğretilmeli. |
| Güvenlik Birimleri | Arama planları otizme özgü davranışlara göre yapılmalı; gürültü ve ani temastan kaçınılmalı. |
| Vatandaşlar | Yalnız gezen, göz teması kurmayan bir çocuk görüldüğünde bunun bir “iletişim farklılığı” olabileceği unutulmamalı ve 112‘ye haber verilmeli. |
Açıklamada son olarak, otizmli bireylerin sosyal ipuçlarını yorumlamada güçlük çekebileceği ve duyusal ihtiyaçları nedeniyle tehlikeli alanlara yönelebileceği hatırlatılarak, arama süreçlerinde alternatif iletişim yöntemlerinin kullanılması gerektiği vurgulandı.
https://bianet.org/haber/farkindalik-degil-sistem-istiyoruz-318262