Cebelitarık’ın simgesi haline gelen makak maymunları üzerinde yürütülen yeni bir bilimsel araştırma, bilinçsiz turizmin ve yapay beslenmenin yaban hayatında yarattığı sıra dışı ve üzücü tahribatı gözler önüne serdi. Prestijli bilim dergisi Scientific Reports‘ta yayımlanan çalışmaya göre; turistlerin ikram ettiği dondurma, kurabiye ve aşırı şekerli atıştırmalıklar maymunların sindirim sistemini çökertiyor. Doğal diyetleri sadece ot, yaprak ve tohumlardan oluşan bu canlılar, insan eliyle gelen bu zararlı gıdaların yarattığı hasarı “jeofaji” adı verilen toprak yeme alışkanlığıyla, yani toprağı adeta bir “doğal ilaç” gibi kullanarak dengelemeye çalışıyor.
Yaz Aylarında Toprak Tüketimi Zirve Yapıyor
Yapılan kapsamlı gözlemler, insanlarla girilen etkileşim yoğunluğu ile toprak yeme davranışı arasında doğrudan ve korkutucu bir bağ olduğunu kanıtladı. Uzmanlar, inceleme altındaki yaklaşık 230 makağın haftada ortalama 12 kez toprak tükettiğini saptadı. Turist akınının zirve yaptığı yaz aylarında ise bu ilginç tüketim oranının yüzde 40 oranında arttığı kayıtlara geçti.
Daha da çarpıcı olan veri ise lokasyon bazlı sonuçlardan geldi. Toprak yeme vakalarının yüzde 72’si doğrudan turistik bölgelerde yaşayan makak gruplarında görülürken; insanlardan izole, tamamen doğal ortamında yaşayan makaklarda bu davranışa sıfır oranında rastlandı. Bu durum, sorunun tamamen yapay beslenme koşullarından kaynaklandığını kesin olarak ispatladı.
Mideyi Korumak İçin Geliştirilen ‘Trajik Bir Adaptasyon’
Bilim insanlarına göre makaklar, toprağı aslında bir “gıda takviyesi” ve mide bariyeri olarak kullanıyor. Lif açısından son derece fakir olan abur cuburların içindeki zararlı bileşenlerin emilimini yavaşlatmak isteyen hayvanlar, çareyi toprağa sığınmakta buluyor.
Araştırma ekibinin başyazarı Silvain Lemoine, Kuzey Afrika’daki doğal habitatlarda neredeyse hiç görülmeyen bu durumun; Cebelitarık ve yine yoğun insan baskısı altındaki Hong Kong gibi bölgelerde patlama yapmasını, yaban hayatının hayatta kalabilmek için geliştirdiği “trajik bir adaptasyon” olarak yorumluyor. Ortaya çıkan bu tablo, insan müdahalesinin yalnızca ekosistemi değil, canlıların binlerce yıllık genetik davranış kalıplarını da kökten değiştirdiğini bir kez daha kanıtlıyor.
KARDEŞ HABER