Aralık ve Ocak aylarındaki kanlı müdahalelerin ardından sessizliğe bürünen İran sokakları, üniversitelerin açılmasıyla yeniden hareketlendi. Tahran, Meşhed ve İsfahan gibi kritik şehirlerdeki kampüsler, Ocak ayındaki olaylardan bu yana görülen en geniş çaplı öğrenci eylemlerine ev sahipliği yapıyor.
Can Kaybı Verilerindeki Büyük Çelişki
Ocak ayındaki müdahalelerin bilançosu hakkında taraflar arasında uçurum bulunuyor:
- İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (Hrana): En az 7 bin kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
- İran Hükümeti: Vefat sayısını 3 bin 117 olarak açıkladı.
Hatırlanacağı üzere yetkililer, 4 Ocak’ta üniversiteleri “şiddetli soğuk” nedeniyle kapatmıştı; ancak eleştirmenler bu kararın protestoları engellemeye yönelik taktiksel bir adım olduğunu savunmuştu.
Kampüslerden Yükselen Sloganlar ve Çatışmalar
BBC Persian ve BBC Verify tarafından doğrulanan görüntüler, öğrencilerin farklı ideolojik taleplerle ancak ortak bir rejim karşıtlığıyla sokakta olduğunu gösteriyor:
- El-Zehra Üniversitesi: Kadın öğrencilerin İslam Cumhuriyeti bayrağını yaktığı görüldü.
- Tahran Üniversitesi: “Kadın, yaşam, özgürlük” sloganları kampüs duvarlarında yankılandı. Mühendislik fakültesinde öğrencilerin binalara sığındığı bildirildi.
- İsfahan Teknoloji Üniversitesi: Öğrenciler devrim öncesi “aslan ve güneş” bayrağını taşıyarak “Şah çok yaşa” sloganları attı. Bazı bölgelerde ise hem rejime hem monarşiye karşı sloganlar yükseldi.
- Şerif ve Emir Kebir Üniversiteleri: Dini lider Ayetullah Ali Hamaney aleyhine sloganlar atılırken, öğrenciler ile Devrim Muhafızları’na bağlı Besic güçleri arasında fiziksel arbedeler yaşandı.
Karşı Gösteriler ve Siyasi Gerilim
Hükümet yanlısı gruplar da sürece dahil oldu. Tesnim ajansına göre; Şerif, Emir Kebir ve Tahran üniversiteleri önünde toplanan hükümet taraftarları ABD ve İsrail bayraklarını yaktı. Devlet televizyonu ise eylemleri “sınırlı” olarak nitelerken, Mehr ajansı protestolara katılan bazı öğrencilerin kampüse girişinin yasaklandığını duyurdu.
Abdanan’da Gözaltı Krizi
Batı İran’daki Abdanan kenti, aktivist akademisyen Yakup Muhammedi’nin maskeli kişilerce gözaltına alınmasıyla savaş alanına döndü. Görüntülerde halk ile silahlı görevliler arasında çatışma çıktığı ve silah seslerinin duyulduğu saptandı. Pazar günü serbest bırakılan Muhammedi, bölge halkı tarafından coşkuyla karşılandı.
8 Ocak’taki kanlı müdahalenin 40. günü anmalarının ardından başlayan bu yeni dalganın, geniş çaplı bir kitlesel harekete dönüşüp dönüşmeyeceği tüm dünya tarafından yakından takip ediliyor.
https://gazeteoksijen.com/dunya/iranda-rejim-karsiti-gosteriler-universitelere-yayildi-266726