NASA tarafından yayımlanan güncel veriler, Meksika’nın başkenti Mexico City’nin dünyanın en hızlı çöken metropollerinden biri olduğunu ve bu değişimin artık uzaydan bile net bir şekilde gözlemlenebildiğini ortaya koyuyor. Yaklaşık 22 milyon kişinin yaşadığı bu devasa şehir, eski bir göl yatağı üzerine kurulu olmanın bedelini ağır ödüyor.
Eski Göl Yatağında Modern Felaket
Meksika’nın başkenti, temelleri su olan bir geçmişin üzerinde yükseliyor. Yaklaşık 7 bin 800 kilometrekarelik bir alana yayılan kentte, eskiden kanal olarak kullanılan caddelerin bir kısmı bugün hala varlığını koruyor. Ancak hızlı kentleşme ve yeraltı sularının kontrolsüzce çekilmesi, toprağın altındaki akiferlerin küçülmesine neden oluyor. Bu süreç, kentin bir yüzyılı aşkın süredir kademeli olarak çökmesine yol açıyor.
Yaşanan bu zemin kaybı, şehrin simge yapılarını da tehdit ediyor. 1573’te inşasına başlanan Mexico City Katedrali gibi tarihi anıtlar, zemin kayması nedeniyle yana eğilmeye başlamış durumda. Ulusal Özerk Meksika Üniversitesi (UNAM) bünyesinde çalışan jeofizik araştırmacısı Enrique Cabral, durumun vahametini şu sözlerle açıklıyor: “Metro, drenaj sistemi, içme suyu altyapısı, konutlar ve yollar zarar görüyor. Bu çok büyük bir sorun.”
Uzaydan Takip: NISAR Uydusu Devrede
NASA ile Hindistan Uzay Araştırmaları Merkezi (ISRO) ortaklığıyla geliştirilen NISAR uydusu, Ekim 2025 ile Ocak 2026 arasındaki dönemde şehri mercek altına aldı. Elde edilen veriler, kentin bazı noktalarında zeminin ayda ortalama 2 santimetre, yılda ise yaklaşık 24 santimetre çöktüğünü gösteriyor. Bu çökme, özellikle ana havalimanı ve Bağımsızlık Meleği Anıtı çevresinde daha belirgin hale gelmiş durumda.
NISAR bilim insanlarından Paul Rosen, bu teknolojinin önemini şu sözlerle vurguluyor: “Bu proje, bir şehirdeki tüm değişimlerin kaydını tutuyor. Sorunun büyüklüğünü tam anlamıyla görebiliyorsunuz.” Rosen’a göre uzaydan gelen veriler, sadece yüzeydeki bozulmayı değil, yeraltındaki hareketliliği de deşifre ederek bilim insanlarına erken uyarı şansı tanıyor.
Çözüm İçin Yarış Başlıyor
Araştırmacı Enrique Cabral, bir yüzyıldan kısa bir sürede şehrin toplamda 12 metreden fazla çöktüğünü belirterek, dünyadaki en yüksek çökme hızlarından birine sahip olduklarını ifade ediyor. Uzun yıllar boyunca hükümetin bu sorunu sadece katedral gibi anıtları güçlendirerek geçiştirdiğini söyleyen Cabral, su krizinin derinleşmesiyle birlikte artık daha somut adımlar atılmaya başlandığını belirtiyor.
Yeni uydu verilerinin, karar vericiler için kritik bir yol haritası sunması bekleniyor. Cabral’ın da belirttiği gibi, “Uzun vadeli çözüm için ilk adım, durumu tam olarak anlamak.” NISAR uydusu sayesinde artık bina bazında ölçüm yapılabilecek seviyeye gelinmesi, kentin altyapısını kurtarmak için son şans olabilir.