Rapora göre tüketiciler bu etiketi “sağlıklı” olarak algılasa da gerçek oldukça farklı. Yazarlar, bu tanımın gıdaya kimyasal sızıp sızmadığıyla değil, sadece kabın yapısal stabilitesi (erimemesi veya bozulmaması) ile ilgili olduğunu belirtiyor.
- Kimyasal Kokteyl: Plastikler 4 bin 200’den fazla tehlikeli kimyasal içeriyor. Bunların çoğu gıda ambalajında düzenlenmemiş durumda ve kanser, hormon bozulması ile metabolik hastalıklarla ilişkilendiriliyor.
- Mikroplastik Sızıntısı: Isıtma işlemi sırasında yüzbinlerce küçük plastik parçacığı, tehlikeli kimyasallarla birlikte doğrudan yiyeceklere sızıyor.
Sızıntıyı Artıran Risk Faktörleri
Raporda, plastik parçacıkların ve katkı maddelerinin gıdaya geçişini hızlandıran ana unsurlar şöyle sıralanıyor:
- Yüksek sıcaklıklar ve uzun ısıtma süreleri.
- Yıpranmış veya çizilmiş saklama kapları.
- Yağlı yiyecekler (yağlı içerikler kimyasalları daha fazla emiyor).
Çevresel Etki ve Ekonomik Tablo
Plastik ambalajlar sadece insan sağlığını değil, tüm yaşam döngüsü boyunca çevreyi de tehdit ediyor.
Graham Forbes (Greenpeace ABD Plastik Kampanya Lideri): > “İnsanlar plastik ambalajlı bir yemek satın alıp ısıtırken zararsız bir seçim yaptıklarını düşünüyor. Ancak asla yiyeceklerimizin içinde veya yakınında olmaması gereken mikroplastiklerden ve tehlikeli kimyasallardan oluşan bir kokteyle maruz kalıyoruz.”
- Pazar Büyüklüğü: Plastik ambalajlı hazır yemek pazarı şu an 160 milyar euro seviyesindeyken, 2034’te 300 milyar euroya ulaşması bekleniyor.
- Üretim Artışı: Küresel plastik üretiminin 2050 yılına kadar iki katından fazla artacağı tahmin ediliyor. Şu an tüm plastiklerin %36’sını ambalajlar oluşturuyor.
Düzenleme ve Rehberlik Eksikliği
Dünya genelinde mikroplastiklere yönelik yasal düzenlemeler yetersiz kalıyor:
- AB Mevzuatı: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) belirli kimyasallar için “geçiş limitleri” uygulasa da, mikroplastik parçacıklar için henüz belirlenmiş bir eşik bulunmuyor.
- Geri Dönüşüm Sorunu: Çok katmanlı malzemeler geri dönüşümü zorlaştırıyor. Geri dönüştürülseler bile kalite düşüyor ve tehlikeli maddeler yeni ürünlere tekrar sızabiliyor.
Greenpeace’in Çağrısı: Gıdayla temas eden plastiklerin, Birleşmiş Milletler Küresel Plastik Anlaşması kapsamında çok daha sıkı kontrollere tabi tutulması gerektiği savunuluyor.