Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Mukadder Uzar Koçak, 1-31 Mayıs Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Bilinçsiz güneşlenme alışkanlıkları, güneş yanıkları ve korunmasız ultraviyole (UV) maruziyetinin dünya genelinde cilt kanseri vakalarının artışında etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Koçak, güneşten korunmanın ve erken tanının hayati önem taşıdığını vurguladı.
DSÖ Raporlarına Göre En Büyük Risk: UV Işınları
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre ultraviyole (UV) ışınlarına yoğun maruz kalmanın deri kanserleri açısından en önemli risk faktörleri arasında yer aldığını ifade eden Prof. Dr. Koçak, deri tümörlerinin köken aldıkları hücrelere göre farklı gruplara ayrıldığını belirtti:
- Melanom Dışı Deri Kanserleri: Tüm deri kanserleri içerisinde en sık görülen gruptur. Kendi içinde ikiye ayrılır:
- Bazal Hücreli Karsinom: Tüm deri kanserlerinin yaklaşık yüzde 75-80’ini oluşturmaktadır.
- Skuamöz Hücreli Karsinom: Tüm deri kanserlerinin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturur.
- Melanom: Deriye rengini veren hücrelerden köken alır. Tüm dünyada görülme sıklığının artması ve ölümcül seyredebilmesi nedeniyle üzerinde en fazla durulması gereken deri kanseri türüdür.
Kimler, Hangi Bölgeler İçin Risk Altında?
Prof. Dr. Mukadder Uzar Koçak, kanser türlerine göre risk gruplarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları şu şekilde detaylandırdı:
- Bazal Hücreli Karsinom İçin: Daha çok açık tenli, renkli gözlü, kızıl saçlı ve ileri yaş bireylerde görülür. Vakaların büyük kısmı güneşe en çok maruz kalan baş-boyun bölgesinde ortaya çıkmaktadır. Özellikle aralıklı ve yoğun güneş maruziyeti (intermittent güneş alımı) önemli bir risk faktörüdür.
- Skuamöz Hücreli Karsinom İçin: Daha agresif seyredebilmekte ve metastaz yapabilme riski taşımaktadır. Baş-boyun bölgesinde sık görülmekle birlikte; özellikle yanık izleri, kronik yaralar ve skar dokuları üzerinde gelişebilmektedir.
- Melanom İçin: Melanomların yaklaşık yüzde 20’si mevcut benlerden gelişebilir. Bu doğrultuda özellikle doğumsal benlerin yakın takibi büyük önem taşımaktadır.
Korunma Yöntemleri ve Erken Tanının Gücü
Tüm deri kanserlerinde birinci faktörün genetik, ikinci faktörün ise güneş ışığı olduğunu belirten Prof. Dr. Koçak, tedavi ve korunma süreçlerine dair şu uyarılarda bulundu:
“Benlerde şekil, renk, sınır veya boyut değişikliği fark edildiğinde mutlaka dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Güneşten korunma yalnızca yaz aylarında değil yıl boyunca önemlidir. Yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanımı, uzun süre direkt güneş altında kalmama ve düzenli dermatolojik kontrollere dikkat edilmelidir. Tedavide erken tanı büyük önem taşımaktadır. Her üç deri kanseri türünde de temel yaklaşım, lezyonun güvenlik sınırları bırakılarak tamamen çıkarılmasıdır. Erken dönemde fark edilen vakalarda tedavi başarısı önemli ölçüde artmaktadır.”