Avrupa, sıcaklık rekorlarını altüst eden boğucu bir dalgayla mücadele ederken iklim uzmanları durumun vehametini gözler önüne seren çarpıcı bir tespitte bulunuyor: Kıta, dünyanın geri kalanına kıyasla tam iki kat daha hızlı ısınıyor. Mayıs ayında İngiltere, İrlanda ve Fransa’da kırılan tarihi sıcaklık rekorlarının hemen ardından, şimdi de Kuzey Afrika çıkışlı devasa bir “ısı kubbesi”nin Batı Avrupa’yı tamamen esir alması bekleniyor.
Isınmada Dünya Ortalamasını İkiye Katladı
AB Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından paylaşılan veriler, kıtayı bekleyen tehlikenin boyutunu net bir şekilde özetliyor. Dünya genelinde küresel sıcaklıklar sanayi öncesi döneme (1850-1900) kıyasla ortalama 1,4°C artış kaydederken, Avrupa bu oranı çoktan 2,4°C seviyesine taşımış durumda. Imperial College London araştırmacılarından Ben Clarke, bu anormal yükselişin bir numaralı sorumlusunun fosil yakıtlar ve insan eliyle yaratılan sera etkisi olduğunu vurgularken, ısının bu denli yoğunlaşmasında coğrafi şartların da başrolde olduğunu belirtiyor.
Isı Kubbesi ve Durağan Hava Kabusu
İklim bilimcilere göre, atmosferdeki hava akımlarının sekteye uğraması Avrupa’nın yaz aylarında çok daha acımasız sıcak hava dalgalarıyla yüzleşmesine sebep oluyor. Bölgeye yerleşen ve serin hava kütlelerinin girişine adeta bir duvar ören “blokaj yüksekleri”, kıtanın üzerine görünmez bir kapak örtüyor. Trinity College Dublin’den Prof. Mary Bourke, bu sabit yüksek basınç sistemlerinin bulutları ve nemi tamamen ortadan kaldırarak kavurucu sıcağı doğrudan yeryüzüne hapsettiğini açıklıyor.
Kuzey Kutbu Eriyince Fatura Avrupa’ya Çıktı
Kıtanın dünyanın geri kalanından kopup bu kadar hızlı kavrulmasının ardındaki en kritik etkenlerden biri de, sanayi öncesi döneme göre zaten 3,2°C ısınmış olan Arktik (Kuzey Kutbu) bölgesiyle olan yakın coğrafi bağı. Bu durum iki büyük krizi tetikliyor:
- Albedo Etkisinin Çöküşü: Güneş ışınlarını bir ayna misali uzaya geri yansıtan devasa buz ve kar kütleleri eridikçe, yerini koyu renkli deniz ve kara parçalarına bırakıyor. Bu koyu yüzeyler ısıyı çok daha fazla emdiği için ısınma süreci katlanarak hızlanıyor.
- Kar Örtüsünün Kaybolması: Eskiden kış aylarında uzun süre donmuş halde kalan topraklardaki karların artık çok daha erken erimesi, yüzeyin güneşe daha uzun süre maruz kalarak aşırı ısınmasına zemin hazırlıyor.
Temiz Havanın Getirdiği Beklenmedik Yan Etki
1980’li yıllardan bu yana Avrupa çapında hayata geçirilen katı hava kalitesi kuralları sayesinde aerosol (kirletici partikül) emisyonlarının düşürülmesi, halk sağlığı açısından dev bir zaferdi. Fakat bu durum, atmosferin soğuma etkisini sekteye uğrattı. Gökyüzünde bir nevi güneş gözlüğü görevi gören ve güneş ışığını yansıtan bu kirli parçacıkların azalması, yeryüzüne inen radyasyon miktarını artırarak sıcaklıkların daha da tırmanmasına yol açtı.
https://www.sozcu.com.tr/avrupa-nin-uzerindeki-dev-ayna-kirildi-p323494